Εφτιαξαν κύτταρα καρδιάς

Αμερικανοί ερευνητές πραγματοποίησαν ένα σημαντικό επίτευγμα, καθώς κατάφεραν να μετατρέψουν ενήλικα δερματικά κύτταρα απευθείας σε μυϊκά κύτταρα της καρδιάς, χωρίς να χρειαστεί πρώτα να περάσουν από το στάδιο της δημιουργίας βλαστικών κυττάρων.

Η νέα τεχνική μπορεί επεκταθεί και σε άλλα όργανα και να οδηγήσει σε νέες θεραπείες για μια σειρά από ασθένειες και τραυματισμούς, που αφορούν απώλεια ή καταστροφή κυττάρων, όπως σε καρδιοπάθειες, Πάρκινσον, Αλτσχάιμερ κ.α.

Οι ερευνητές του Τμήματος Χημείας του Ινστιτούτου Ερευνών Scripps, υπό τον καθηγητή Σενγκ Ντινγκ, και του Τμήματος Ιατρικής του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας-Σαν Ντιέγκο, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό κυτταρικής βιολογίας “Nature Cell Biology”, έκαναν λόγο για μια νέα μέθοδο αναπρογραμματισμού βλαστικών κυττάρων, η οποία υπερπηδά διάφορα τεχνικά προβλήματα και θέματα ασφάλειας, τα οποία σχετίζονται με τις κλασικές θεραπείες μέσω πολυδύναμων (ανάλογων των εμβρυϊκών) βλαστικών κυττάρων.

Μέχρι σήμερα χρειάζονταν δύο έως τέσσερις εβδομάδες για να μετατραπούν ενήλικα δερματικά κύτταρα σε βλαστικά, μια τεχνική την οποία για πρώτη φορά εφάρμοσαν ιάπωνες ερευνητές το 2006. Παρά την πρόοδο στο μεταξύ, η όλη διαδικασία παραμένει χρονοβόρα και μη αποδοτική, καθώς μόνο ένα δερματικό κύτταρο ανάμεσα σε πολλές χιλιάδες τελικά μετατρέπεται πλήρως σε πολυδύναμο βλαστικό.

Επιπλέον, χρειάζονται άλλες δύο έως τέσσερις εβδομάδες, ώστε οι επιστήμονες να «ωθήσουν» αυτά τα βλαστικά κύτταρα να διαφοροποιηθούν στο επιθυμητό είδος κυττάρων (π.χ. καρδιάς), μια διαδικασία που ακόμα ενέχει κινδύνους για το όργανο ή μπορεί να προκαλέσει καρκίνο.

Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Σκριπς προσπάθησαν και πέτυχαν τελικά να υπερπηδήσουν τελείως το ενδιάμεσο στάδιο της δημιουργίας βλαστικών κυττάρων. Μέσα σε 11 μόλις μέρες κατάφεραν να μετατρέψουν κύτταρα του δέρματος σε μυϊκά κύτταρα της καρδιάς, που της επιτρέπουν να χτυπάει.

Όπως είπαν, είναι εφικτό κάτι ανάλογο να γίνει μετατρέποντας απευθείας τα δερματικά κύτταρα σε κύτταρα του εγκεφάλου ή του παγκρέατος.

«Μέχρι τώρα οι άνθρωποι θεωρούσαν ότι πρέπει κανείς πρώτα να προσγειώσει τον πύραυλο στο φεγγάρι και από εκεί να πάει σε άλλους πλανήτες. Όμως εμείς δείξαμε ότι αμέσως μετά την απογείωση (από τη Γη) είναι δυνατό να αλλάξεις τον προορισμό του πυραύλου απευθείας για άλλους πλανήτες, χωρίς να χρειαστεί να περάσεις πρώτα από το φεγγάρι. Πρόκειται για ένα τελείως νέο επιστημονικό μοντέλο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ντινγκ.

Το επόμενο βήμα θα είναι η βελτίωση της τεχνικής περαιτέρω, ώστε η μετατροπή των κυττάρων να μην προαπαιτεί την εισαγωγή στα δερματικά ενήλικα κύτταρα τεσσάρων γονιδίων, τα οποία ακριβώς συνδέονται με τον αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο.