O "σκούφος" που σκέφτεται

Αν δυσκολεύεστε να λύσετε ένα πρόβλημα ή το μυαλό σας έχει «κολλήσει» και δεν κατεβάζει νέες ιδέες, ίσως πρέπει να φορέσετε ένα «σκούφο» σαν κι αυτόν που κατασκεύασαν αυστραλοί επιστήμονες. Το ηλεκτρονικό «κράνος» στέλνει ασθενή ηλεκτρικά ρεύματα στον εγκέφαλο και φαίνεται να απελευθερώνει το δυναμικό της σκέψης (χωρίς συνοδευτικούς πονοκεφάλους…).

Οι ερευνητές του πανεπιστημίου του Σίδνεϊ, υπό τον διευθυντή του Κέντρου του Νου, ¶λαν Σνάιντερ, που παρουσίασαν την εφεύρεσή τους στο επιστημονικό περιοδικό PLoS ONE, σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα «Γκάρντιαν», ισχυρίζονται ότι πέτυχαν να ενεργοποιούν συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου, οι οποίες σχετίζονται με τη δημιουργική σκέψη, ενώ την ίδια στιγμή καταστέλλουν τη δραστηριότητα άλλων περιοχών που εμποδίζουν αυτές τις σκέψεις να αναδυθούν στο νου.

Όπως είπαν οι αυστραλοί επιστήμονες, η ανακάλυψή τους είναι ένα πρώτο βήμα για τη δημιουργία μιας «ονειρικής συσκευής», που μελλοντικά θα επιτρέπει στους ανθρώπους να βλέπουν τον κόσμο κυριολεκτικά με νέα μάτια, απελευθερώνοντάς τους από τα δεσμά των παλιών αλλά «περιχαρακωμένων» νοητικών κατασκευών και νοοτροπιών. Η τεχνική της άμεσης ηλεκτρικής διακρανιακής διέγερσης, όπως λέγεται η μέθοδός τους, στέλνει, ασθενή και -κατά τα φαινόμενα- αβλαβή ρεύματα (1,6 milliamber) στον εγκέφαλο.

Η συσκευή καταστέλλει τη δραστηριότητα στον αριστερό πρόσθιο βρεγματικό λοβό του εγκεφάλου, που σχετίζεται με την επεξεργασία των αφηρημένων εννοιών, την κατηγοριοποίηση και τις «ετικέτες» που βάζουμε στα πράγματα, ενώ αντίθετα ενεργοποιεί τον δεξιό πρόσθιο βρεγματικό λοβό, που σχετίζεται με την καινοτομική σκέψη και την έμπνευση. Με τον τρόπο αυτό, όπως είπε ο Σνάιντερ, «τεχνητά ωθούμε τον εγκέφαλο σε μια λιγότερο ΅φιλτραρισμένηΆ αντίληψη του κόσμου, με λιγότερες προκατασκευασμένες εικασίες, πράγμα που είναι σημαντικό για να γίνουν δημιουργικά (νοητικά) άλματα».

Οι ερευνητές έκαναν πειράματα με 60 υγιείς εθελοντές ηλικίας 18 - 38 ετών, χωρισμένους σε δύο ομάδες, μια που φορούσε το «σκούφο» με τα ηλεκτρικά ρεύματα και μια όχι, οι οποίοι κλήθηκαν να λύσουν μια σειρά από μαθηματικά και άλλα προβλήματα (παζλ κλπ). Όσοι εθελοντές δέχτηκαν τις ηλεκτρικές διεγέρσεις μέσω της συσκευής, είχαν στη συνέχεια τριπλάσιες πιθανότητες να «σκαρφιστούν» μια νέα ιδέα για να λύσουν κάποιο πρόβλημα, σε σχέση με όσους έπρεπε να βασιστούν απλώς στο μυαλό τους.

Πέρυσι, ο βρετανός ερευνητής Ρόι Κοέν Καντός του πανεπιστημίου της Οξφόρδης, είχε χρησιμοποιήσει μια ανάλογη ηλεκτρική διακρανιακή ηλεκτρική διέγερση, πετυχαίνοντας να βελτιώσει τις ικανότητες των ανθρώπων να μαθαίνουν μαθηματικά. Σχολιάζοντας τη νέα αυστραλιανή έρευνα, ο ίδιος είπε ότι αποτελεί απόδειξη πως η τεχνική μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη βελτίωση της καινοτομικής και δημιουργικής σκέψης, ώστε κανείς να σκέφτεται «εκτός περιοριστικών πλαισίων», κάτι που χρόνια τώρα προωθεί ο Έντουαρντ ντε Μπόνο.

«Κράνη» αυτού του είδους, σύμφωνα με τους ειδικούς, θα μπορούσαν στο μέλλον να αποτελέσουν μια ασφαλή εναλλακτική λύση σε σχέση με την λήψη φαρμάκων βελτίωσης του νου.