Η ανατομία του εγκεφάλου επηρεάζει την... ιδεολογία

Οι διαφορετικές πολιτικές απόψεις, ιδεολογίες και νοοτροπίες αντανακλώνται και στην ανατομία του εγκεφάλου, σύμφωνα με βρετανική επιστημονική έρευνα, που διαπίστωσε ότι προοδευτικοί και συντηρητικοί, εκτός των άλλων διαφορών μεταξύ τους, έχουν και διακριτές εγκεφαλικές δομές.

Η νέα μελέτη, όπως και άλλες παρεμφερείς στο παρελθόν, οι οποίες έχουν επιχειρήσει να συσχετίσουν τις πολιτικές πεποιθήσεις με τη νευροβιολογία του εγκεφάλου, αναμένεται να γεννήσει αντιδράσεις.

Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Γνωσιακής Νευροεπιστήμης του University College του Λονδίνου (UCL), με επικεφαλής το νευροεπιστήμονα δρα Ριότα Κανάι, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο έγκριτο περιοδικό βιολογίας “Current Biology”, σύμφωνα με το “Science” και τη βρετανική «Τέλεγκραφ», διαπίστωσαν ότι όσοι ψηφίζουν το Συντηρητικό Κόμμα και γενικά έχουν συντηρητικές αντιλήψεις, διαθέτουν μεγαλύτερο το τμήμα εκείνο του εγκεφάλου (την αμυγδαλή) που σχετίζεται με το φόβο, το άγχος και τα αρνητικά συναισθήματα, σε σχέση με όσους ψηφίζουν κάποιο πιο φιλελεύθερο και προοδευτικό κόμμα.

Από την άλλη, οι άνθρωποι με προοδευτικές πολιτικές πεποιθήσεις, κατά μέσο όρο, έχουν μεγαλύτερη την περιοχή εκείνη του εγκεφάλου (πρόσθιο προσαγώγιο) που σχετίζεται με το κουράγιο, την αισιόδοξη πλευρά της ζωής, τις συγκρούσεις και την αποδοχή της αβεβαιότητας.

Οι ερευνητές πήραν την πρωτοβουλία για τη νέα έρευνα μετά από τη σχετική πρόταση του βραβευμένου με Όσκαρ βρετανού ηθοποιού Κόλιν Φερθ σε μια ραδιοφωνική εκπομπή του και μάλιστα -μια αληθινή πρωτοτυπία- ο ίδιος ο Φερθ, παρόλο που δεν είναι επιστήμονας, αναφέρεται μεταξύ των συγγραφέων της σχετικής επιστημονικής εργασίας.

Οι ερευνητές ανέλυσαν με την τεχνική της μαγνητικής απεικόνισης τους εγκεφάλους 90 ατόμων, μεταξύ των οποίων ενός βουλευτή των Εργατικών και ενός υπουργού των Συντηρητικών, μετρώντας τον όγκο της φαιάς ουσίας σε επιμέρους εγκεφαλικές περιοχές, σε συσχέτιση με τις πολιτικές αντιλήψεις.

Η έρευνα φαίνεται πως έρχεται να επιβεβαιώσει σε βιολογικό επίπεδο προηγούμενες ψυχολογικές μελέτες που είχαν δείξει ότι οι συντηρητικοί είναι πιο ευαίσθητοι στα αρνητικά συναισθήματα (φόβος, απέχθεια κ.α.) και πιο αγχωμένοι με τις διάφορες απειλές και με την αβεβαιότητα του εξωτερικού περιβάλλοντός τους, ενώ οι προοδευτικοί και αριστεροί είναι πιο ανοικτοί και ανεκτικοί σε νέες εμπειρίες, ακόμα κι αν προϋποθέτουν τη σύγκρουση διαφορετικών ιδεών.

Ο Κανάι δήλωσε ότι, κοιτώντας μόνο τις απεικονίσεις της δομής του εγκεφάλου, είναι δυνατό να προβλέψει ένας επιστήμονας με ακρίβεια περίπου 75%, αν ένας άνθρωπος είναι συντηρητικός ή προοδευτικός. Το ποσοστό αυτό είναι ασφαλώς μεγαλύτερο από το τυχαίο (50%), αλλά όχι επαρκώς μεγάλο.

Όπως τόνισε, η νέα μελέτη δεν δείχνει ότι οι πολιτικές αντιλήψεις είναι νευρωνικά «καλωδιωμένες» στον εγκέφαλο, καθώς τα υπάρχοντα δεδομένα δεν αποδεικνύουν ότι οι νευροανατομικές διαφορές προκαλούν τις διαφορετικές πολιτικές αντιλήψεις, φαίνεται πάντως, όπως είπε, να υπάρχει μια σχέση ανάμεσα στις πολιτικές πεποιθήσεις και στην ανατομία του εγκεφάλου.

Οι βρετανοί επιστήμονες αναφέρουν ότι η ποικιλία των διαφορετικών πολιτικών αντιλήψεων προκαλείται υπό την επίδραση γενετικών παραγόντων, σε συνδυασμό με τις διαφορετικές επιδράσεις του περιβάλλοντος που βιώνουν διαφορετικοί άνθρωποι στη ζωή τους από μικρή ηλικία.

Από την άλλη, σύμφωνα με άλλους νευροεπιστήμονες που εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί, όπως η Μάρτα Φαράχ του πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, οι περισσότερες περιοχές του εγκεφάλου -και η αμυγδαλή- έχουν πολλαπλές λειτουργίες, συνεπώς ίσως δεν είναι σωστό να απομονώνει κανείς τη σχέση ανάμεσα σε συγκεκριμένες λειτουργίες (π.χ. φόβος) και τις πολιτικές ιδεολογίες.