Ρωμαϊκά ναυάγια στο βόρειο Ιόνιο

Για περισσότερο από 12 αιώνες ο βυθός της θαλάσσιας περιοχής ανάμεσα στην Κέρκυρα και τους Παξούς έκρυβε ένα μυστικό μεγάλης ιστορικής αξίας. Δύο ναυάγια από τους ρωμαϊκούς χρόνους και ένα από τους νεότερους, τον 17ο ή 18ο αιώνα.

Ο εντοπισμός των ναυαγίων έγινε με αφορμή τον έλεγχο που χρειάστηκε να κάνουν η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων μαζί με το Κέντρο θαλασσίων Ερευνών στην περιοχή όπου πρόκειται να τοποθετηθεί ο αγωγός του φυσικού αερίου που θα συνδέει την Ελλάδα με την Ιταλία

Οι εικόνες που κατέγραψε το υποβρύχιο τηλεκατευθυνόμενο όχημα του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών ήταν αποκαλυπτικές. Σε βάθος περίπου 1400 μέτρων, αμφορείς, πινάκια, μαγειρικά σκεύη, και άγκυρες, μισοθαμένα στον λασπώδη βυθό «μαρτυρούν» την ύπαρξη των ναυαγίων.

Ο υπεύθυνος αρχαιολόγος Δημήτρης Κουρκουμέλης είπε ότι «σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας πρόκειται για εμπορικά ρωμαϊκά πλοία. Ήταν ξύλινα σκαριά, κατασκευασμένα με έναν ιδιαίτερο τρόπο ήταν πλοία που ταξίδευαν με πανιά, ιστιοφόρα. Μετέφεραν εμπορεύματα, αμφορείς από την Β. Αφρική προς κάποιες πόλεις της Αδριατικής. Το τρίτο ναυάγιο το μεταγενέστερο πρέπει να είναι εμπορικό. Όμως δεν μπορούμε να εντοπίσουμε το φορτίο του, φαίνεται να έχει διασκορπιστεί και δεν υπήρχαν στοιχεία πάνω στο πλοίο. Η κατάσταση είναι εντυπωσιακή καλή. Βρίσκονται σε πολύ μεγάλο βάθος, δεν επηρεάζονται, είναι θαμμένα κάτω από την αργιλώδη ιλή που υπάρχει σε αυτά τα βάθη. Φαίνονται πάνω από τον πυθμένα κάποια ευρήματα κάποιοι αμφορείς, σίγουρα όμως κάτω από την "λάσπη" θα υπάρχουν ακέραιοι αμφορείς και μεγάλο τμήμα από το σκαρί του πλοίου».

Οι ειδικοί θεωρούν ότι η θαλάσσια περιοχή στο βόρειο Ιόνιο έχει πολλά ναυάγια. Ήταν το ευκολότερο πέρασμα από την Ανατολή προς την Δύση. Από τα προϊστορικά χρόνια ταξίδευαν εκεί πλοία, γιατί δεν απομακρύνονταν από τις ακτές καθώς υπήρχε ο φόβος της ανοικτής θάλασσας.

Ο κ. Κουρκουμέλης ανέφερε ότι, σε αυτά τα βάθη δεν υπάρχει η δυνατότητα να γίνουν μεγαλύτερες και συστηματικότερες έρευνες γιατί δεν διατίθεται η κατάλληλη τεχνολογία. «Αυτό που θα ήταν ιδανικό», πρόσθεσε, «θα ήταν να γίνουν κάποιες δειγματοληπτικές ανελκύσεις από αντικείμενα, για να έχουμε μια καλύτερη εικόνα του ναυαγίου και του φορτίου που μετέφερε και φυσικά μετά να τα προστατέψουμε, ώστε να διατηρηθούν σε όσο το δυνατόν καλύτερη κατάσταση για να μείνουν για τις επόμενες γενιές γιατί πιθανόν αυτές να μπορέσουν να φτάσουν σε αυτά τα βάθη. Με την τεχνολογία που διαθέτουμε σήμερα μπορούμε να κάνουμε ανελκύσεις, όχι όμως ανασκαφή δηλαδή να αποκαλύψουμε όλο το πλοίο».